خبر امضای پیمان دفاعی ترکیه، عربستان و پاکستان، خبری عادی نیست؛ سیگنالی نوظهور از بازآرایی نظم منطقهای در پوشش همکاری کشورهای بزرگ اسلامی متحد با آمریکاست. ترکیه عضو ناتوست و شریک دیرینه آمریکا، عربستان پایه اصلی نظم امنیتی آمریکا در منطقه و ساختار سیاسی ـ نظامی پاکستان نیز کاملا دست نشانده آمریکا.
حالا باید پرسید: این ائتلاف قرار است از جهان اسلام دفاع کند یا خلأ مشروعیت و کارآمدی نظم آمریکایی را با ظاهر همکاری اسلامی پُر کند؟
پاکستان در این میان اهمیت ویژهای دارد؛ جامعهای با جمعیت ۴۰ میلیونی شیعه و بدنه قابلتوجه اهلسنتِ همدل با ایران که در صورت فعالشدن، میتواند به حلقهای تازه در مقاومت همسو با ایران در منطقه تبدیل شود. ازاینرو، مهار نرم این ظرفیت برای آمریکا اهمیتی راهبردی دارد.
میتوان گفت پس از شکست نسخه خشن و تکفیری اسلام سیاسی در قالب داعش، اکنون ممکن است با نسخهای پیچیدهتر روبهرو باشیم: «اسلام تمدنیِ آمریکایی»؛ با ظاهر اسلامی، اما در خدمت منافع نظام سلطه. خطر آینده فقط صهیونیسم یهودی و مسیحی نیست؛ باید مراقب «صهیونیسم اسلامی» نیز بود.
